വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ

എല്ലാ ശ്ലീഹാമാരുടെ ഇടയിലും വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്—യേശുക്രിസ്തുവിനെ അനുഗമിക്കാൻ വിളിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ ശിഷ്യൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. അതിനാൽ പൗരസ്ത്യ സഭയിൽ അദ്ദേഹം "പ്രോട്ടോക്ലീറ്റ്" അഥവാ "ആദ്യവിളിക്കപ്പെട്ടവൻ" എന്ന വന്ദ്യനാമത്താൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഖലീലാ കടലിന്റെ വടക്കേ തീരത്തുള്ള ബേത്ത്സയിദാ എന്ന മീൻപിടുത്ത ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച അന്ത്രയോസ്, തന്റെ സഹോദരനായ സീമോനോടൊപ്പം (പിന്നീട് പത്രോസ് എന്നറിയപ്പെട്ടവൻ) കുടുംബത്തിന്റെ മത്സ്യബന്ധന തൊഴിലിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഗ്രീക്ക് പദമായ "അന്ദ്രേയാസ്" എന്നതിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, ഇതിന്റെ അർത്ഥം "ധീരൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പൗരുഷമുള്ളവൻ" എന്നാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷയെ നിർവ്വചിക്കുന്ന ഗുണങ്ങളായിരുന്നു ഇവ.

ക്രിസ്തുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതിന് മുമ്പ്, അന്ത്രയോസ് സ്നാപക യോഹന്നാന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. ആത്മീയ സത്യത്തിനും മിശിഹായുടെ വരവിനുമായി അദ്ദേഹം ദാഹിച്ചിരുന്നു. ചരിത്രഗതിയെ മാറ്റിമറിച്ച ഒരു ശുഭദിനത്തിൽ, യേശു കടന്നുപോകുമ്പോൾ അന്ത്രയോസ് സ്നാപക യോഹന്നാനോടൊപ്പം നിൽക്കുകയായിരുന്നു. "ഇതാ, ദൈവത്തിന്റെ കുഞ്ഞാട്!" എന്ന് യോഹന്നാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ വാക്കുകൾ അന്ത്രയോസിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ദൈവീകമായ അറിവ് പകർന്നു. ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹവും മറ്റൊരു ശിഷ്യനും (പാരമ്പര്യമായി വിശുദ്ധ യോഹന്നാൻ ശ്ലീഹാ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു) യേശുവിനെ അനുഗമിച്ചു. യേശു തിരിഞ്ഞ് "നിങ്ങൾ എന്ത് അന്വേഷിക്കുന്നു?" എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, "റബ്ബീ, അങ്ങ് എവിടെയാണ് താമസം?" എന്ന് അന്ത്രയോസ് മറുപടി നൽകി. യേശു അവരെ "വന്നു കാണുക" എന്ന് ക്ഷണിച്ചു. അവർ ആ ദിവസം മുഴുവൻ ക്രിസ്തുവിനോടൊപ്പം ചിലവഴിച്ചു, അന്ത്രയോസിന്റെ ജീവിതം എന്നെന്നേക്കുമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.

മിശിഹായെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം അന്ത്രയോസ് ആദ്യം ചെയ്തത് തന്റെ സഹോദരനായ സീമോനെ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടും ഉറപ്പോടും കൂടി അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു, "ഞങ്ങൾ മിശിഹായെ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു!" അദ്ദേഹം പത്രോസിനെ യേശുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. സ്വന്തം സഹോദരനെ ക്രിസ്തുവിലേക്ക് നയിച്ച ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ അന്ത്രയോസ് ആദ്യത്തെ ക്രിസ്തീയ മിഷണറിയായി മാറി. ക്രിസ്തു സീമോനെ നോക്കി പറഞ്ഞു, "നീ യോഹന്നാന്റെ പുത്രനായ സീമോനാകുന്നു. നീ കേപ്പാ (പത്രോസ്) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടും." അങ്ങനെ, അന്ത്രയോസിന്റെ സാക്ഷ്യത്തിലൂടെയാണ് ക്രിസ്തു തന്റെ സഭ പണിയാനിരുന്ന ഉറപ്പുള്ള പാറ കർത്താവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് എത്തിയത്.

യേശു ഖലീലായിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി തന്റെ പരസ്യ ശുശ്രൂഷ ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, പത്രോസും അന്ത്രയോസും ഖലീലാ കടലിൽ വല വീശുന്നത് കണ്ടു. ദൈവീകമായ അധികാരത്തോടെ അവിടുന്ന് അവരെ വിളിച്ചു, "എന്നെ അനുഗമിക്കുവിൻ; ഞാൻ നിങ്ങളെ മനുഷ്യരെ പിടിക്കുന്നവരാക്കും." യാതൊരു മടിയും കൂടാതെ, ആ രണ്ട് സഹോദരന്മാരും തങ്ങളുടെ വലകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് അവിടുത്തെ അനുഗമിച്ചു. തന്റെ തൊഴിലിന്റെ സുരക്ഷിതത്വം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു വിപ്ലവകരമായ സന്ദേശം നൽകുന്ന ഒരു ഗുരുവിനെ പിന്തുടരാൻ അന്ത്രയോസ് തീരുമാനിച്ച ഈ നിമിഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പസ്തോലിക യാത്രയുടെ തുടക്കമായി.

ക്രിസ്തുവിന്റെ ശുശ്രൂഷയിലുടനീളം, പല നിർണ്ണായക നിമിഷങ്ങളിലും അന്ത്രയോസ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. അയ്യായിരം പേരെ പോഷിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അത്ര വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഫിലിപ്പോസ് കരുതിയപ്പോൾ, അഞ്ച് യവത്തപ്പവും രണ്ട് മീനും ഉള്ള ബാലനെ കണ്ടെത്തിയത് അന്ത്രയോസായിരുന്നു. "ഇത്രയും പേർക്ക് ഇത് എന്തിനു തികയും?" എന്ന് അദ്ദേഹം സംശയിച്ചെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള തുച്ഛമായ വിഭവം യേശുവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ അദ്ദേഹം കാണിച്ച മനസ്സ് തിരുവെഴുത്തുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നിലേക്ക് നയിച്ചു. ഈ സംഭവം അന്ത്രയോസിന്റെ പ്രായോഗിക ബുദ്ധിയും വിവേകവും, ഒപ്പം അപര്യാപ്തമായ വിഭവങ്ങളെപ്പോലും ക്രിസ്തുവിൽ സമർപ്പിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

യഹൂദർക്കും വിജാതീയർക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു പാലമായും അന്ത്രയോസ് സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. യേശുവിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ആഴ്ചയിൽ ചില ഗ്രീക്കുകാർ ഫിലിപ്പോസിന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് "ഞങ്ങൾക്ക് യേശുവിനെ കാണണം" എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഫിലിപ്പോസ് അവരെ അന്ത്രയോസിന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുവന്നു, അവർ ഇരുവരും ചേർന്ന് അവരെ കർത്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിച്ചു. അന്ത്രയോസിന്റെ ഗ്രീക്ക് നാമവും വിജാതീയരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുറന്ന സമീപനവും ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന ലോകത്തേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാവി ദൗത്യത്തിന്റെ സൂചനയായിരുന്നു. ക്രിസ്തുവിന്റെ സന്ദേശം വംശീയമോ ഭാഷാപരമോ ആയ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു.

ഒലിവ് മലയിൽ വെച്ച് പത്രോസ്, യാക്കോബ്, യോഹന്നാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം അന്ത്യകാലത്തെ അടയാളങ്ങളെക്കുറിച്ച് യേശുവിനോട് സ്വകാര്യമായി ചോദിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ അന്ത്രയോസും ഉണ്ടായിരുന്നു. കർത്താവിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക ഉപദേശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച ശ്ലീഹാമാരുടെ ആ ഉന്നത വൃന്ദത്തിൽ അദ്ദേഹവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സുവിശേഷങ്ങളിൽ പത്രോസിനോ അല്ലെങ്കിൽ യാക്കോബ്, യോഹന്നാൻ എന്നിവരെപ്പോലെയോ അത്ര പ്രശസ്തനല്ലെങ്കിലും, പ്രധാനപ്പെട്ട നിമിഷങ്ങളിലെല്ലാം അന്ത്രയോസിന്റെ സാന്നിധ്യം അപ്പസ്തോലിക സംഘത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ബൈസാന്റിയത്തിന് അപ്പുറത്തേക്കും വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ മിഷണറി തീക്ഷ്ണത വ്യാപിച്ചിരുന്നതായി സഭാ പാരമ്പര്യങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ആധുനിക തുർക്കിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പടെയുള്ള ഏഷ്യാ മൈനറിലുടനീളം അദ്ദേഹം സഞ്ചരിക്കുകയും പല നഗരങ്ങളിലും സുവിശേഷം പ്രസംഗിക്കുകയും ക്രിസ്തീയ സമൂഹങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പുരാതന ഉറവിടങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം ത്രേസ്, മസെഡോണിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും ഗ്രീസിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു. ഗ്രീസിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശമായ അക്കായയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷ പ്രത്യേകം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ അന്ത്രയോസ് വടക്ക് സിഥിയ (ആധുനിക ഉക്രെയ്ൻ, റഷ്യ എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ) വരെ സഞ്ചരിച്ചതായി പറയുന്നു. അതിനാൽ ഈ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും സംരക്ഷകനായ വിശുദ്ധനാണ് അദ്ദേഹം. റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ അദ്ദേഹത്തെ പ്രത്യേകം വന്ദിക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായ തെളിവുകൾ ഇത്രയും ദൂരെയുള്ള യാത്രകളെ സംബന്ധിച്ച് ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, പുരാതന ലോകത്തുടനീളം അന്ത്രയോസ് ചെലുത്തിയ സ്വാധീനത്തെയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ച ആദരവിനെയും ഈ വിശ്വാസങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.

തന്റെ സഹോദരനായ പത്രോസിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, അന്ത്രയോസ് പ്രധാനമായും ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. പത്രോസ് യഹൂദർക്കും ലത്തീൻ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും ഇടയിൽ പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ, അന്ത്രയോസ് ഗ്രീക്ക് ലോകത്തേക്ക് സുവിശേഷം എത്തിച്ചുകൊണ്ട് ആ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി. തന്റെ വിശ്രമമില്ലാത്ത യാത്രകളിലൂടെയും ധീരമായ വചന പ്രഘോഷണത്തിലൂടെയും അന്ത്രയോസ് സഭകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും മെത്രാന്മാരെ വാഴിക്കുകയും പൗരസ്ത്യ മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് അടിത്തറയിടുകയും ചെയ്തു.

വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ അപ്പസ്തോലിക യാത്ര തെക്കൻ ഗ്രീസിലെ പത്രസ് (Patras) എന്ന നഗരത്തിലാണ് അവസാനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വചന പ്രഘോഷണവും അത്ഭുതകൃത്യങ്ങളും അവിടുത്തെ അനേകരെ ക്രിസ്തുവിശ്വാസത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. നഗരത്തിലെ പ്രമുഖരായ പലരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. റോമൻ ഗവർണ്ണറായ ഈഗിയറ്റസിന്റെ (Aegeates) ഭാര്യ മാക്സിമില്ലയും ഗവർണ്ണറുടെ സഹോദരൻ സ്ട്രാറ്റോക്ലിസും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മാക്സിമില്ലയെ അന്ത്രയോസ് അത്ഭുതകരമായി സൗഖ്യമാക്കി, ഇത് കണ്ട സ്ട്രാറ്റോക്ലിസ് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിക്കുകയും അന്ത്രയോസ് അദ്ദേഹത്തെ പത്രസിലെ ആദ്യ മെത്രാനായി വാഴിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ്വന്തം കുടുംബത്തിലുള്ളവരുടെ ഈ മതപരിവർത്തനം ആ ഗവർണ്ണറെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. റോമൻ വിഗ്രഹങ്ങളെ വന്ദിക്കാത്ത അപ്പസ്തോലനെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ വിഗ്രഹാരാധകർ അദ്ദേഹത്തെ നിർബന്ധിച്ചു. വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്ത്രയോസിന്റെ ധീരമായ വിശദീകരണമോ നിത്യജീവൻ നൽകാനുള്ള ആഹ്വനമോ ഗവർണ്ണറുടെ ഹൃദയം മാറ്റാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹം അന്ത്രയോസിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും ക്രൂശിക്കാനും കല്പിച്ചു.

ഏകദേശം എ.ഡി. 60-ൽ വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് രക്തസാക്ഷിത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെട്ടു. പുരാതന പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, എക്സ്-ആകൃതിയിലുള്ള ക്രൂശിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഉറപ്പിച്ചത്. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് "വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ കുരിശ്" എന്നറിയപ്പെട്ടു. ശിക്ഷാകാലാവധി ദീർഘിപ്പിക്കാനായി ക്രൂശിൽ അദ്ദേഹത്തെ തറയ്ക്കുന്നതിന് പകരം കയറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കെട്ടിയിടാനാണ് ഗവർണ്ണർ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. രണ്ട് ദിവസത്തോളം ആ ക്രൂശിൽ തൂങ്ങിക്കിടന്നുകൊണ്ട് തടിച്ചുകൂടിയ ജനങ്ങളോട് അദ്ദേഹം സുവിശേഷം പ്രസംഗിച്ചു. ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചും കുരിശിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചും പുനരുത്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യാശയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ആവേഗത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

ഈ അന്യായത്തിൽ രോഷാകുലരായ നഗരവാസികൾ അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, അന്ത്രയോസ് അത് നിരസിച്ചു. തന്റെ കർത്താവു മരിച്ചതുപോലെ മരിക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ദൈവത്തോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ക്രൂശിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും ദിവ്യപ്രകാശം ശോഭിച്ചുവെന്നും, ആ പ്രകാശം മങ്ങിയപ്പോൾ അന്ത്രയോസ് തന്റെ ജീവൻ ദൈവകരങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിച്ചുവെന്നും പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. വിശ്വാസികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം ആദരവോടെ അടക്കം ചെയ്തു. അങ്ങനെ, ആദ്യവിളിക്കപ്പെട്ട ശ്ലീഹാ തന്റെ സാക്ഷ്യം രക്തത്താൽ മുദ്രവെച്ച് ആദ്യ അപ്പസ്തോലിക രക്തസാക്ഷികളിൽ ഒരാളായി മാറി.

തന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം, ആളുകളെ ക്രിസ്തുവിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിലും സഭകൾ തമ്മിൽ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ മാതൃകയായി. അദ്ദേഹം പത്രോസിനെ യേശുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. സുവിശേഷങ്ങളിൽ ഏറെ പ്രശസ്തനായി പത്രോസ് മാറിയെങ്കിലും, ആ മാറ്റത്തിന് കാരണക്കാരനായ അന്ത്രയോസ് നിശബ്ദനായി പിന്നണിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ബാലന്റെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന വിഭവങ്ങളെ വലിയ അത്ഭുതത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹം കൂട്ടിയിണക്കി. ഗ്രീക്കുകാരെ കർത്താവിന്റെ സവിധത്തിൽ അദ്ദേഹം എത്തിച്ചു. ബൈസാന്റിയം സഭ സ്ഥാപിച്ച് കിഴക്കിനെയും പടിഞ്ഞാറിനെയും അദ്ദേഹം വിശ്വാസത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചു.

ആളുകളെ ക്രിസ്തുവിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുന്ന ഒരു മിഷണറി എന്ന നിലയിലുള്ള അന്ത്രയോസിന്റെ വ്യക്തിത്വം ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും പ്രശസ്തി ആഗ്രഹിച്ചില്ല. സെബദി പുത്രന്മാരെപ്പോലെയോ പത്രോസിനെപ്പോലെയോ പ്രശസ്തനാകാതെ, ക്രിസ്തുവിന്റെ ഓരോ ചെറിയ ദൗത്യത്തിലും അദ്ദേഹം വിശ്വസ്തനായി തുടർന്നു. അന്ത്രയോസ് ക്രിസ്തുവിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ച ഓരോ വ്യക്തിയും പിന്നീട് ക്രൈസ്തവ ലോകത്തിന്റെ വലിയ ചാലകശക്തികളായി മാറി.

വിശുദ്ധ യോഹന്നാൻ ശ്ലീഹാ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിനയത്തെ അത്യധികം പ്രകീർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ സഹോദരന് ലഭിച്ച ആദരവിൽ അസൂയപ്പെടാതെ, തനിക്ക് ലഭിച്ച ദൗത്യത്തിൽ അദ്ദേഹം സന്തോഷപൂർവ്വം മുഴുകി. ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രശസ്തിയേക്കാൾ പ്രാധാന്യം വിശ്വസ്തതയ്ക്കാണെന്ന് അന്ത്രയോസ് നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ക്രിസ്തുവിലേക്ക് നയിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ വിളിയെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു.

പത്രസിൽ അടക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്ന വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾക്ക് വലിയൊരു ചരിത്രമുണ്ട്. എ.ഡി. 357-ൽ കോൺസ്റ്റാന്റിയസ് രണ്ടാമൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കല്പനപ്രകാരം അവ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിശുദ്ധ ശ്ലീഹാമാരുടെ പള്ളിയിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ സഭയുടെ സ്ഥാപകനോടുള്ള ആദരവായിട്ടാണ് ചക്രവർത്തി ഇത് ചെയ്തത്. എന്നാൽ 1204-ലെ നാലാം കുരിശുയുദ്ധകാലത്ത് കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അന്ത്രയോസിന്റെ ഭൂരിഭാഗം തിരുശേഷിപ്പുകളും ഇറ്റലിയിലെ അമാൽഫിയിലേക്ക് (Amalfi) കടത്തപ്പെട്ടു.

എങ്കിലും, ക്രൈസ്തവ ഐക്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി 1964-ൽ പോൾ ആറാമൻ മാർപ്പാപ്പ അന്ത്രയോസിന്റെ തലയോട്ടി പത്രസിലേക്ക് തിരികെ നൽകി. കത്തോലിക്കാ-ഓർഎത്തോക്സ് അനുരഞ്ജനത്തിന്റെ വലിയൊരു അടയാളമായിരുന്നു ഇത്. 1974-ൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ എക്യുമെനിക്കൽ പാത്രിയർക്കേറ്റിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകളുടെ ഒരു ഭാഗം നൽകപ്പെട്ടു. ഈ പ്രവൃത്തികളെല്ലാം രണ്ട് സിംഹാസനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആത്മീയ ബന്ധത്തെ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു.

സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയും മറ്റ് ഓർത്തഡോക്സ്-കത്തോലിക്കാ സഭകളും അന്ത്രയോസിനെ ഏറ്റവും വലിയ അപ്പസ്തോലന്മാരിൽ ഒരാളായി വന്ദിക്കുന്നു. നവംബർ 30-ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുന്നാൾ സഭ ആഘോഷിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അനേകം പള്ളികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കോട്ലൻഡ്, റഷ്യ തുടങ്ങിയ പല രാജ്യങ്ങളുടെയും ദേശീയ പതാകകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എക്സ്-ആകൃതിയിലുള്ള കുരിശ് ഇന്നും കാണാം.

റോമാ സിംഹാസനവും കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ സിംഹാസനവും തമ്മിലുള്ള സഹോദരബന്ധം പത്രോസും അന്ത്രയോസും തമ്മിലുള്ള ആത്മീയ ബന്ധത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. ഇരു സഭകളുടെയും നേതാക്കന്മാർ തമ്മിൽ കാണുമ്പോൾ അവർ പലപ്പോഴും ഈ രണ്ട് സഹോദരന്മാരുടെ സ്മരണ ഉണർത്താറുണ്ട്. ഖലീലാ തീരത്ത് വലയെറിഞ്ഞിരുന്ന ആ സഹോദരന്മാർ അപ്പസ്തോലിക ക്രൈസ്തവലോകത്തിന്റെ രണ്ട് വലിയ തൂണുകളായി എന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.

വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ ജീവിതം ഓരോ ക്രിസ്ത്യാനിക്കും വലിയ പാഠങ്ങൾ നൽകുന്നു. കർത്താവിന്റെ വിളിയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉടനടിയുള്ള പ്രതികരണം ("വന്നു കാണുക") നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ദൈവാനുഭവത്തിനായി സമയം പാഴാക്കരുത് എന്നാണ്. മിശിഹായെ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആ നിധി സ്വന്തമായി സൂക്ഷിച്ചു വെക്കാതെ തന്റെ സഹോദരനുമായി പങ്കുവെച്ചു. നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കർത്താവിലേക്ക് നയിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ സാക്ഷ്യം.

പിന്നണിയിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനവും മറ്റുള്ളവരെ മുന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സും ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിന് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ്. അംഗീകാരങ്ങൾക്കും കൈയ്യടികൾക്കും പിന്നാലെ പോകാതെ, വിശ്വസ്തനായ ഒരു ദാസനായി എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്നു. കർത്താവിന്റെ സഭയിൽ പ്രമുഖനായിത്തീരാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെ സേവകനായിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു.

അവസാന ശ്വാസം വരെ ക്രൂശിൽ കിടന്നുകൊണ്ട് സുവിശേഷം അറിയിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വം നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തിന് കരുത്തേകുന്നു. പീഡനങ്ങളെ ദുരന്തമായി കാണാതെ, കർത്താവിനെപ്പോലെ കഷ്ടപ്പെടാനുള്ള ഭാഗ്യമായി അദ്ദേഹം കണ്ടു. മരണം മരണത്തിനപ്പുറമുള്ള നിത്യതയിലേക്കുള്ള വാതിലാണെന്ന് ആ കുരിശിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

യഹൂദർക്കും വിജാതീയർക്കും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പാലമായി പ്രവർത്തിച്ചത് സുവിശേഷത്തിന്റെ സാർവ്വത്രികതയെ കാണിക്കുന്നു. ഭാഷയുടെയോ സംസ്കാരത്തിന്റെയോ അതിർവരമ്പുകളില്ലാതെ ദൈവസന്ദേശം എല്ലാവരിലേക്കും എത്തണം. കിഴക്കിനും പടിഞ്ഞാറിനും ഇടയിൽ അന്ത്രയോസ് തീർത്ത ആത്മീയ ബന്ധം സഭയുടെ സാർവ്വത്രിക സ്വാഭാവത്തിന് ഇന്നും ഉദാഹരണമാണ്.