വിശുദ്ധ മർക്കോസ് സുവിശേഷകൻ

വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷത്തിലൂടെയാണ് നമ്മുടെ കർത്താവായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ജീവിതം, ഉപദേശങ്ങൾ, മരണം, പുനരുത്ഥാനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നാല് കാനോനിക വിവരണങ്ങളിൽ ഒന്ന് നമുക്ക് ലഭിച്ചത്. വിശുദ്ധ മർക്കോസ് ഒരു സുവിശേഷകൻ, ശ്ലീഹാമാരുടെ ശിഷ്യൻ, ക്രൈസ്തവലോകത്തിലെ പ്രധാന പാത്രിയർക്കീസ് സിംഹാസനങ്ങളിൽ ഒന്നിന്റെ സ്ഥാപകൻ, തന്റെ സാക്ഷ്യം രക്തത്താൽ മുദ്രവെച്ച ഒരു രക്തസാക്ഷി എന്നീ നിലകളിൽ സവിശേഷമായ ഒരു വ്യക്തിത്വമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതവും പ്രവൃത്തികളും സഭയുടെ വിശ്വാസത്തിലും ആരാധനയിലും മിഷനിലും അഭേദ്യമായി ഇഴചേർന്നിരിക്കുന്നു.

പുതിയ നിയമത്തിലുടനീളം കാണപ്പെടുന്ന രണ്ട് പേരുകളാൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസ് അറിയപ്പെടുന്നു: "യോഹന്നാൻ" (ഗ്രീക്കിൽ Ἰωάννης, എബ്രായയിൽ യോഹന്നാൻ, സുറിയാനിയിൽ ܝܽܘܚܰܢܳܢ) എന്നും "മർക്കോസ്" (ഗ്രീക്കിൽ Μάρκος, ലത്തീനിൽ മർക്കസ്, സുറിയാനിയിൽ ܡܰܪܩܳܘܣ) എന്നും. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യഹൂദ ജീവിതത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തെ ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു—പല യഹൂദന്മാർക്കും ഒരു എബ്രായ പേരും (യഹൂദ സമൂഹത്തിലും മതപരമായ കാര്യങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാൻ) ഒരു ഗ്രീക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ലത്തീൻ പേരും (ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് സമൂഹത്തിലും പ്രായോഗിക കാര്യങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാൻ) ഉണ്ടായിരുന്നു. "യോഹന്നാൻ" എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനപ്പേരായിരുന്നു, അതിന്റെ അർത്ഥം "യഹോവ കൃപയുള്ളവനാകുന്നു" അല്ലെങ്കിൽ "കർത്താവ് കൃപാലുവാണ്" എന്നാണ്. "മർക്കോസ്" എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ റോമൻ പേരായിരുന്നു.

അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ, അദ്ദേഹം മിക്കപ്പോഴും "മർക്കോസ് എന്ന് മറുപേരുള്ള യോഹന്നാൻ" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 12:12, 25) അല്ലെങ്കിൽ "മർക്കോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട യോഹന്നാൻ" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 15:37) എന്നാണ് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷ യഹൂദ പശ്ചാത്തലത്തിന് പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചതോടെ, സഭ അദ്ദേഹത്തെ പ്രധാനമായും "മർക്കോസ്" എന്ന പേരിൽ സ്മരിക്കാൻ തുടങ്ങി. പത്രോസ് ശ്ലീഹാ തന്റെ ലേഖനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ "എന്റെ മകനായ മർക്കോസ്" (1 പത്രോസ് 5:13) എന്ന് വാത്സല്യത്തോടെ വിളിക്കുന്നു, ഇത് അവർ തമ്മിലുള്ള അടുത്ത ആത്മീയ ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പൗലോസ് ശ്ലീഹായും തന്റെ കത്തുകളിൽ അദ്ദേഹത്തെ "മർക്കോസ്" എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു (കൊലോസ്യർ 4:10, 2 തിമോത്തി 4:11, ഫിലേമോൻ 24).

പുതിയ നിയമത്തിൽ സമാനമായ പേരുകളുള്ള മറ്റ് വ്യക്തികളിൽ നിന്ന് ഈ യോഹന്നാൻ മർക്കോസ് വ്യക്തമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: അദ്ദേഹം സ്നാപക യോഹന്നാനല്ല, സെബദിയുടെ പുത്രനായ യോഹന്നാനല്ല (സ്നേഹിക്കപ്പെട്ട ശിഷ്യൻ), മറിച്ച് യോഹന്നാൻ മർക്കോസ് സവിശേഷമായ വ്യക്തിത്വമുള്ള സുവിശേഷകനാണ്. സുറിയാനിയിലും ഗ്രീക്കിലുമുള്ള കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള പുതിയ നിയമ സാക്ഷ്യങ്ങൾ, സുവിശേഷകനായ യോഹന്നാൻ മർക്കോസ് സഭാ പാരമ്പര്യത്തിലൂടെയും തിരുവെഴുത്തുകളിലൂടെയും തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിയാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.

വിശുദ്ധ തിരുവെഴുത്തുകളുടെ സാക്ഷ്യമനുസരിച്ച്, യെരൂശലേമിലെ ഉന്നതവും ഭക്തവുമായ ഒരു യഹൂദ കുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് വിശുദ്ധ മർക്കോസ് വന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവ് മറിയം എന്ന ഭക്തയായ സ്ത്രീയായിരുന്നു. തന്റെ ഭവനം അവർ സഭയുടെ ശുശ്രൂഷയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ചു. പത്രോസ് ശ്ലീഹാ അത്ഭുതകരമായി കാരാഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദൂതനാൽ മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ (ഏകദേശം എ.ഡി. 44-ൽ), അദ്ദേഹം നേരെ പോയത് "മർക്കോസ് എന്ന് മറുപേരുള്ള യോഹന്നാന്റെ അമ്മയായ മറിയത്തിന്റെ വീടിന് അടുത്തേക്കായിരുന്നു; അവിടെ അനേകർ ഒന്നിച്ചു കൂടി പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 12:12). മർക്കോസിന്റെ കുടുംബത്തെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല സഭയിൽ അവർക്കുള്ള പങ്കിനെക്കുറിച്ചും ഈ ഒരു വാക്യം അനേകം വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.

ഒന്നാമതായി, മറിയത്തിന്റെ വീട് അനേകർക്ക് ഒത്തുകൂടാൻ കഴിയുന്നത്ര വലുതായിരുന്നു, ഇത് അവരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പദവിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാമതായി, അവരുടെ ഭവനം യെരൂശലേം ക്രിസ്തീയ സമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ ഒരു സമ്മേളന സ്ഥലമായിരുന്നു. മൂന്നാമതായി, പത്രോസിന്റെ മോചനത്തിനായി വിശ്വാസികൾ തീക്ഷ്ണമായി പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം കവാടത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്—മറിയത്തിന്റെ വീട് പ്രാർത്ഥനയുടെയും ആത്മീയ ശക്തിയുടെയും സ്ഥലമായിരുന്നു. അത്തരമൊരു ഭവനത്തിൽ വളർന്നുവന്ന മർക്കോസ്, സഭയുടെ ആദ്യകാലം മുതൽക്കേ ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസത്തിലും ആരാധനയിലും മുഴുകിയിരുന്നു.

യെരൂശലേമിലെ ഈ മറിയത്തിന്റെ വീടാണ് കർത്താവ് തന്റെ അന്ത്യ അത്താഴം കഴിച്ചതും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന മാളികമുറി. അവിടെ വെച്ചാണ് യേശു വിശുദ്ധ കുർബാന സ്ഥാപിച്ചതും, പുനരുത്ഥാനത്തിന് ശേഷം ശിഷ്യന്മാർക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതും, പെന്തെക്കോസ്ത് നാളിൽ പരിശുദ്ധാത്മാവ് എഴുന്നള്ളിവന്നതും എന്ന് പ്രാചീന പാരമ്പര്യങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ചരിത്രപരമായി ഇത് പൂർണ്ണമായും സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, അത്യന്തം പുരാതനമായ ഒരു വിശ്വാസമാണിത്. ഇത് സത്യമാണെങ്കിൽ, സഭ പിറവിയെടുത്ത അതേ വീട്ടിലാണ് മർക്കോസ് വളർന്നുവന്നത് എന്നും രക്ഷാകര ചരിത്രത്തിലെ അടിസ്ഥാനപരമായ സംഭവങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം സാക്ഷിയായിരുന്നു എന്നും വരുന്നു.

മർക്കോസിന്റെ പിതാവിനെക്കുറിച്ച് തിരുവെഴുത്തുകളിൽ ഒരിടത്തും പറയുന്നില്ല. അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നില്ലായിരിക്കാം എന്ന് വ്യാഖ്യാതാക്കൾ കരുതുന്നു. ചില സഭാ പിതാക്കന്മാരുടെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മർക്കോസ് ഇസ്രായേലിലെ പുരോഹിത ഗോത്രമായ ലേവി ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവനായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം ഒരു പുരോഹിതനായിരുന്നില്ല. ലേവീ ഗോത്രവുമായുള്ള ഈ ബന്ധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഭക്തിയെയും ആലയ ആരാധനയെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ അറിവിനെയും വിശദീകരിക്കുന്നു.

മർക്കോസിന് ഒരു ബന്ധുവുണ്ടായിരുന്നു: കപ്രാക്കാരനായ ബർണബാസ്. അദ്ദേഹം ഒരു ലേവ്യനായിരുന്നു (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 4:36) കൂടാതെ ആദ്യകാല സഭയിലെ പ്രധാന നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു. ബർണബാസും മർക്കോസും തമ്മിലുള്ള ഈ കുടുംബബന്ധം മർക്കോസിന്റെ ജീവിതത്തെയും ശുശ്രൂഷയെയും ഏറെ സ്വാധീനിച്ചു. ബർണബാസാണ് മർക്കോസിനെ അപ്പസ്തോലിക ദൗത്യങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതും മറ്റുള്ളവർ അദ്ദേഹത്തെ സംശയിച്ചപ്പോൾ പിന്തുണച്ചതും.

യെരൂശലേമിൽ വളർന്നുവന്ന മർക്കോസ് യേശുവിന്റെ പരസ്യ ശുശ്രൂഷകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിരിക്കാം, എങ്കിലും അദ്ദേഹം ആ സമയത്ത് ഒരു ശിഷ്യനായിരുന്നില്ല. ഗെത്സെമനിൽ യേശുവിനെ പിടിക്കുമ്പോൾ നഗ്നനായി ഓടിപ്പോയ ആ ബാലൻ മർക്കോസ് തന്നെയായിരുന്നു എന്ന് ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു (മർക്കോസ് 14:51-52)—ഈ സംഭവം മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷത്തിൽ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. മർക്കോസിന് തീർച്ചയായും യേശുവിനെ അറിയാമായിരുന്നു, അവിടുത്തെ ഉപദേശങ്ങൾ കേട്ടിരുന്നു, ഒരുപക്ഷേ അത്ഭുതങ്ങൾ കണ്ടിരുന്നു. കഷ്ടാനുഭവം, പുനരുത്ഥാനം, പെന്തെക്കോസ്ത് എന്നീ സംഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ അത്യധികം സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.

അപ്പസ്തോലിക ശുശ്രൂഷയിൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ സജീവമായ പങ്കാളിത്തം എ.ഡി. 40-കളുടെ അവസാനത്തിൽ അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ വ്യക്തമായി കാണാം. ബർണബാസും സാവൂളും (പൗലോസ്) അന്തോഖ്യയിൽ നിന്നുള്ള സഹായവുമായാണ് യെരൂശലേമിലേക്ക് വന്നത്. അവരുടെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി മടങ്ങിയപ്പോൾ "മർക്കോസ് എന്നു മറുപേരുള്ള യോഹന്നാനെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോയി" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 12:25). ഇവിടെ നിന്നാണ് മർക്കോസിന്റെ വിപുലമായ മിഷണറി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. യെരൂശലേം വിട്ട് അവിടുത്തെ രണ്ട് വീര്യവാന്മാരായ നേതാക്കന്മാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടു.

പൗലോസിന്റെ ഒന്നാം മിഷണറി യാത്രയിൽ (എ.ഡി. 47-48) മർക്കോസ് അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ അന്തോഖ്യയിൽ നിന്ന് സൈപ്രസിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവിടെ യഹൂദ പള്ളികളിൽ ദൈവവചനം പ്രസംഗിച്ചു. മർക്കോസ് അവരുടെ "സഹായിയായി" (ὑπηρέτης) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. പാഫോസിൽ വെച്ച് അവർ റോമൻ ഗവർണ്ണറായ സെർഗ്ഗിയസ് പൗലോസിന്റെയും വ്യാജ പ്രവാചകനായ ബർയേശുവിന്റെയും ഇടയിൽ അത്ഭുതകരമായ വചന പ്രഘോഷണം നടത്തി. അവിടെ പൗലോസ് ശ്ലീഹായുടെ വാക്കിനാൽ ബർയേശു അന്ധനായിത്തീർന്ന ആ അത്ഭുതത്തിന് മർക്കോസ് സാക്ഷിയായി.

എങ്കിലും, അവർ സൈപ്രസിൽ നിന്ന് പാംഫുല്യാ ദേശത്തെ പെർഗ്ഗയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങൾ വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. തിരുവെഴുത്ത് ഇപ്രകാരം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: "യോഹന്നാൻ അവരെ വിട്ടു യെരൂശലേമിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 13:13). അദ്ദേഹം എന്തിനാണ് അവരെ വിട്ടുപോയത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കാര്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. പ്രയാസകരവും അപകടം പിടിച്ചതുമായ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര തുടങ്ങാനിരുന്ന പ്രധാന ഘട്ടത്തിൽ മർക്കോസ് തിരികെ പോയത് പൗലോസിനെ അലോസരപ്പെടുത്തി.

മർക്കോസ് മടങ്ങിപ്പോകാനുള്ള കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യാഖ്യാതാക്കൾക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ട്. ചിലർ അദ്ദേഹം വീട്ടിൽ തിരികെ എത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു എന്നും, അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘദൂര യാത്രയിലെ കഷ്ടതകളെ അദ്ദേഹം ഭയപ്പെട്ടു എന്നും കരുതുന്നു. മറ്റുചിലർ വിജാതീയരിലേക്കുള്ള സുവിശേഷ പ്രഘോഷണത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമായി ഇതിനെ കാണുന്നു. എന്ത് തന്നെയായാലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ പിന്മാറ്റം പിൽക്കാലത്ത് വലിയൊരു തർക്കത്തിന് കാരണമായി.

യെരൂശലേമിൽ തിരിച്ചെത്തിയ മർക്കോസ് അവിടെ ഏതാനും വർഷങ്ങൾ തുടർന്നു. എ.ഡി. 49-ൽ നടന്ന യെരൂശലേം സൂനഹദോസിൽ അദ്ദേഹം സന്നിഹിതനായിരുന്നു. വിശ്വാസത്തിലേക്ക് വരുന്ന വിജാതീയർ പരിച്ഛേദന ഏൽക്കേണ്ടതില്ല എന്ന ചരിത്രപരമായ തീരുമാനം ഉണ്ടായ ആ സൂനഹദോസ് സഭയുടെ മിഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ദിശ മാറ്റിമറിച്ചു.

രണ്ടാം മിഷണറി യാത്രയ്ക്ക് പൗലോസും ബർണബാസും ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, "മർക്കോസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട യോഹന്നാനെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോകുവാൻ ബർണബാസ് ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നാൽ പാംഫുല്യയിൽ വെച്ച് വേലയ്ക്ക് വരാതെ തങ്ങളെ വിട്ടുപോയവനെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് ഉചിതമല്ല എന്ന് പൗലോസ് വിചാരിച്ചു" (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 15:37-38). ഈ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം വലിയൊരു തർക്കത്തിലേക്ക് (παροξυσμός) നയിച്ചു. തൽഫലമായി സഭയുടെ വീര്യവാന്മാരായ ഈ മിഷണറിമാർ വേർപിരിയേണ്ടി വന്നു. ബർണബാസ് മർക്കോസിനെയും കൂട്ടി സൈപ്രസിലേക്ക് പോയി. പൗലോസ് ശീലാസിനെ കൂട്ടി സിറിയയിലേക്കും കിലിക്യയിലേക്കും യാത്ര തിരിച്ചു.

സഭാ ഐക്യത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭാംഗങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ സംഭവം ഒരേസമയം അസ്വസ്ഥതയും പഠനവും നൽകുന്നതാണ്. പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ നിറയപ്പെട്ട അപ്പസ്തോലിക നേതാക്കന്മാർക്ക് പോലും പ്രായോഗിക കാര്യങ്ങളിൽ തർക്കമുണ്ടാകാം എന്നത് നമ്മളെ ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തിയേക്കാം. എങ്കിലും ഇതിൽ നിന്ന് പ്രധാനപ്പെട്ട സത്യങ്ങൾ നാം മനസ്സിലാക്കുന്നു: ഒന്ന്, ദൈവത്തിന് ഇത്തരം ഭിന്നതകളെപ്പോലും തന്റെ മിഷൻ വ്യാപിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും; രണ്ട്, ഗൗരവകരമായ തർക്കങ്ങൾക്ക് ശേഷവും അനുരഞ്ജനം സാധ്യമാണ് (പിന്നീട് നാം കാണുന്നത് പൗലോസും മർക്കോസും ഒന്നിക്കുന്നതാണ്); മൂന്ന്, പക്വത പ്രാപിക്കാൻ പലപ്പോഴും ക്ഷമ ആവശ്യമാണ്. ഒരിക്കൽ പരാജയപ്പെട്ട ആൾക്കും വലിയ ദൈവദാസനായിത്തീരാൻ കഴിയും.

പൗലോസിൽ നിന്നുള്ള വേർപിരിയലിന് ശേഷം, ബർണബാസിന്റെ കീഴിൽ മർക്കോസ് തന്റെ മിഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർന്നു. അവർ ബർണബാസിന്റെ ജന്മനാടായ സൈപ്രസിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി. അവിടെ പൗലോസിന്റെ കർക്കശമായ സാന്നിധ്യമില്ലാതെ പക്വത പ്രാപിക്കാൻ മർക്കോസിന് അവസരം ലഭിച്ചു. "ആശ്വാസത്തിന്റെ പുത്രൻ" എന്ന് അർത്ഥമുള്ള ബർണബാസ്, തന്റെ പേരിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ, പരാജയപ്പെട്ട ആ യുവാവിന് ഒരു അവസരം കൂടി നൽകി. വിനയത്തോടെയും ക്ഷമയോടുമുള്ള ബർണബാസിന്റെ സംരക്ഷണം മർക്കോസിന്റെ ആത്മീയ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് സഹായകമായി.

ബൈബിൾ മർക്കോസിന്റെ എ.ഡി. 50-കളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നില്ലെങ്കിലും, പിൽക്കാലത്തെ പരാമർശങ്ങൾ അദ്ദേഹം പക്വത പ്രാപിച്ചതായും അപ്പസ്തോലന്മാരുമായി നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചതായും കാണിക്കുന്നു. എ.ഡി. 60-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പൗലോസ് ശ്ലീഹാ തന്നെ മർക്കോസിനെക്കുറിച്ച് അതീവ മതിപ്പോടെ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്.

മർക്കോസിന്റെ ശുദ്ധീകരണവും പക്വതയും പൗലോസിന്റെ മൂന്ന് പ്രധാന കത്തുകളിൽ കാണാം. ഒന്നാമതായി, എ.ഡി. 60-62 കാലഘട്ടത്തിൽ റോമിലെ കാരാഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് കൊലോസ്യർക്ക് എഴുതുമ്പോൾ പൗലോസ് ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: "ബർണബാസിന്റെ ബന്ധുവായ മർക്കോസ് നിങ്ങൾക്കായി വന്ദനം പറയുന്നു (അവനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് കല്പന ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ; അവൻ നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വന്നാൽ അവനെ സ്വീകരിപ്പിൻ)" (കൊലോസ്യർ 4:10). ബർണബാസ് മർക്കോസിന് നൽകിയ മടക്കയാത്ര ശരിയായിരുന്നു എന്ന് പൗലോസ് ഇവിടെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ടായിരിക്കാം. മർക്കോസിനെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള പൗലോസിന്റെ ആഹ്വാനം അവർ തമ്മിലുള്ള അനുരഞ്ജനം പൂർത്തിയായി എന്ന് കാണിക്കുന്നു.

രണ്ടാമതായി, ഫിലേമോനുള്ള കത്തിൽ തന്റെ കൂട്ടുപ്രവർത്തകരായി പൗലോസ് എണ്ണുന്നവരിൽ മർക്കോസും ഉണ്ട്: "മർക്കോസ്, അരിസ്തർക്കോസ്, ദേമാസ്, ലൂക്കോസ് എന്നീ എന്റെ കൂട്ടുപ്രവർത്തകർ വന്ദനം പറയുന്നു" (ഫിലേമോൻ 24). പൗലോസിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത അനുയായികളുടെ പട്ടികയിൽ മർക്കോസും ഇടംപിടിച്ചു. ഒരിക്കൽ ദൗത്യം ഉപേക്ഷിച്ചു പോയ ആ യുവാവ് ഇപ്പോൾ പൗലോസിന്റെ "കൂട്ടുപ്രവർത്തകൻ" (συνεργός) ആയി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.

മൂന്നാമതായി, തന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് എഴുതിയ അവസാന കത്തിൽ തിമോത്തിയോട് പൗലോസ് ഇപ്രകാരം ആവശ്യപ്പെടുന്നു: "മർക്കോസിനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വരിക; അവൻ എനിക്ക് ശുശ്രൂഷയ്ക്ക് പ്രയോജനമുള്ളവൻ (εὔχρηστος)" (2 തിമോത്തി 4:11). ചിന്തിച്ചു നോക്കുക: ഒരു കാലത്ത് മിഷന് കൊള്ളാത്തவன் എന്ന് പൗലോസ് വിധിച്ച അതേ മർക്കോസിനെ ഇപ്പോൾ തന്റെ അന്ത്യദശയിൽ പൗലോസ് അന്വേഷിക്കുന്നു. മർക്കോസിന്റെ വലിയ മാറ്റത്തെയും പക്വതയെയും ഇതിൽ പരം മറ്റൊരു തെളിവ് വേറെയില്ല.

വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ ശുശ്രൂഷയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശം പത്രോസ് ശ്ലീഹായുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത ബന്ധവും രണ്ടാം സുവിശേഷത്തിന്റെ കർത്താവായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദവിയുമാണ്. ഇതിനുള്ള തെളിവ് തിരുവെഴുത്തുകളിലും സഭാ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വ്യക്തമാണ്. സഭയിൽ മർക്കോസിന്റെ പേര് അവിസ്മരണീയമാക്കുന്നത് ഈ പദവിയാണ്.

പത്രോസ് ശ്ലീഹാ തന്റെ ഒന്നാം ലേഖനത്തിൽ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: "ബാബിലോണിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവളും നിങ്ങളുടെ കൂട്ടുപ്രവർത്തകയുമായവളും എന്റെ മകനായ മർക്കോസും നിങ്ങൾക്ക് വന്ദനം പറയുന്നു" (1 പത്രോസ് 5:13). ഇവിടെ പത്രോസ് "എന്റെ മകൻ" (ὁ υἱός μου) എന്ന് വിളിക്കുന്നത് അവർ തമ്മിലുള്ള ആത്മീയ ബന്ധത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പത്രോസ് മർക്കോസിന്റെ ആത്മീയ പിതാവും ഗുരുവും അപ്പസ്തോലിക അധികാരത്തിന്റെ ഉറവിടവുമായിരുന്നു.

ആദ്യകാല സഭാ പിതാക്കന്മാർ പത്രോസും മർക്കോസും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും വിപുലമായ സാക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഹൈരാപോളിസിലെ പാപ്പിയാസ് (രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം) ഇപ്രകാരം പ്രസ്താവിക്കുന്നു: "മർക്കോസ് പത്രോസിന്റെ വ്യാഖ്യാതാവായിത്തീർന്നു. കർത്താവ് പറഞ്ഞതോ ചെയ്തതോ ആയ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് താൻ ഓർമ്മിച്ചതെല്ലാം അദ്ദേഹം കൃത്യമായി എഴുതിവെച്ചു. മർക്കോസ് കർത്താവിനെ നേരിട്ട് കേൾക്കുകയോ അനുഗമിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല, മറിച്ച് പത്രോസിനെയാണ് അനുഗമിച്ചത്. കേൾവിക്കാരുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് പത്രോസ് തന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ മർക്കോസ് പത്രോസിൽ നിന്ന് കേട്ട കാര്യങ്ങൾ ഒട്ടും വിട്ടുപോകാതെയും തെറ്റിക്കാതെയും രേഖപ്പെടുത്താൻ ശ്രദ്ധിച്ചു."

ഈ പുരാതന സാക്ഷ്യം പ്രധാനപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു: ഒന്ന്, മർക്കോസ് യേശുവിന്റെ ശുശ്രൂഷകൾക്ക് നേരിട്ട് സാക്ഷിയായിരുന്നില്ല; രണ്ട്, അദ്ദേഹം പത്രോസിന്റെ "വ്യാഖ്യാതാവ്" (hermeneutes) ആയിരുന്നു, അതായത് പത്രോസിന്റെ അരമായ പ്രസംഗങ്ങളെ ഗ്രീക്കിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചരിത്രരൂപത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തു; മൂന്ന്, അദ്ദേഹം പത്രോസിന്റെ സാക്ഷ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സുവിശേഷം "കൃത്യമായി" (akribos) രേഖപ്പെടുത്തി.

ഐറേനിയസ്, അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ക്ലെമന്റ്, തെർത്തുല്യൻ തുടങ്ങിയ മറ്റ് സഭാ പിതാക്കന്മാരും ഈ സാക്ഷ്യത്തെ ശരിവെക്കുന്നു. സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ സാക്ഷ്യങ്ങൾ വിലപ്പെട്ടതാണ്. നാല് സുവിശേഷങ്ങളും അപ്പസ്തോലിക അധികാരത്തിലൂടെയാണ് നമുക്ക് ലഭിച്ചതെന്ന് നാം വിശ്വസിക്കുന്നു: മത്തായിയും യോഹന്നാനും അപ്പസ്തോലന്മാരും നേരിട്ടുള്ള സാക്ഷികളുമായിരുന്നു; ലൂക്കോസ് പൗലോസിന്റെ കൂട്ടുപ്രവർത്തകനും സാക്ഷികളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചവനുമായിരുന്നു; മർക്കോസ് ശ്ലീഹാ അല്ലാതിരുന്നിട്ടും അപ്പസ്തോലന്മാരുടെ തലവനായ പത്രോസിന്റെ സാക്ഷ്യത്തെയും അധികാരത്തെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് തന്റെ സുവിശേഷം രചിച്ചത്.

മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം അതിന്റെ പെട്രൈൻ (Petrine) ഉറവിടത്തിന്റെ ആന്തരിക തെളിവുകൾ വഹിക്കുന്നു. പത്രോസ് തന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതുപോലെ തന്നെ (അപ്പ. പ്രവൃത്തികൾ 10:37) യോഹന്നാൻ സ്നാപകന്റെയും യേശുവിന്റെയും സ്നാനത്തിൽ നിന്നാണ് മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷവും ആരംഭിക്കുന്നത്. യേശുവിന്റെ വാക്കുകളെക്കാൾ പ്രവൃത്തികൾക്കാണ് മർക്കോസ് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. കർത്താവ് പറഞ്ഞ സവിശേഷമായ അരമായ വാക്കുകൾ (തലീഥാ കൂമി, എഫഥാ, ആബാ) മർക്കോസ് അതേപടി നൽകുന്നു.

തന്റെ ഗുരുവായ പത്രോസിന്റെ പരാജയങ്ങളും വീഴ്ച്ചകളും മറച്ചുവെക്കാതെ സത്യസന്ധമായി മർക്കോസ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്: തന്റെ അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ടുള്ള യേശുവിനെ ശാസിച്ചതും (മർക്കോസ് 8:32-33), കർത്താവിനെ തള്ളിപ്പറയില്ലെന്ന അമിത വിശ്വാസം (മർക്കോസ് 14:29-31), മൂന്ന് തവണയുള്ള തള്ളിപ്പറയൽ (മർക്കോസ് 14:66-72) തുടങ്ങിയവեലും മർക്കോസ് എഴുതിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് പത്രോസ് തന്നെ തന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ തന്റെ പരാജയങ്ങളെ ഉദാഹരണങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്നതിനും മർക്കോസ് അത് എത്രമാത്രം സത്യസന്ധമായി രേഖപ്പെടുത്തി എന്നതിനുമുള്ള തെളിവാണ്.

നാല് സുവിശേഷങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ് മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം. ഇതിൽ പതിനാറ് അധ്യായങ്ങളാണുള്ളത്. വളരെ വേഗതയുള്ള വിവരണ ശൈലിയാണ് ഇതിന്റേത്. യേശുവിന്റെ അധികാരത്തെയും പ്രവൃത്തികളെയും മർക്കോസ് എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ വിമോചനത്തിനായി തന്റെ ജീവൻ ബലിയായി നൽകിയ ദൈവസൂതനായാണ് യേശുവിനെ മർക്കോസ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

"ദൈവപുത്രനായ യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷത്തിന്റെ ആരംഭം" (മർക്കോസ് 1:1) എന്ന ദൈവശാസ്ത്ര പ്രധാനമായ വാക്യത്തോടെയാണ് മർക്കോസ് സുവിശേഷം തുടങ്ങുന്നത്. യേശുവിന്റെ സ്നാന വേളയിലും (മർക്കോസ് 1:11), രൂപാന്തരീകരണ മലയിലും (മർക്കോസ് 9:7) വെച്ച് പിതാവായ ദൈവം നൽകിയ സാക്ഷ്യങ്ങളും, ക്രൂശിന് താഴെ നിന്ന റോമൻ ശതാധിപന്റെ സാക്ഷ്യവും (മർക്കോസ് 15:39) യേശുവിന്റെ ദൈവപുത്രത്വത്തെ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നു.

ഈ സുവിശേഷത്തിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷത "ഉടനെ" (immediately) എന്ന വാക്കിന്റെ ഉപയോഗമാണ്. നാല്പതിലധികം തവണ ഈ വാക്ക് മർക്കോസ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു സംഭവം കഴിഞ്ഞാലുടനെ അടുത്ത സംഭവം വിവരിക്കുന്ന ഈ ശൈലി കർത്താവിന്റെ ശുശ്രൂഷകളുടെ തിരക്കിനെയും വേഗതയെയും കാണിക്കുന്നു. കർത്താവിന്റെ വിളിക്ക് ഉടനെ തന്നെ ഉത്തരം നൽകാനുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ് ഇത് നമുക്ക് നൽകുന്നത്.

സൃഷ്ടിജാലങ്ങളുടെ മേലുള്ള യേശുവിന്റെ ശക്തിയെയും അധികാരത്തെയും മർക്കോസ് എടുത്തുപറയുന്നു. അവിടുന്ന് പിശാചുക്കളെ ശാസിക്കുന്നു, അവർ അനുസരിക്കുന്നു; കാറ്റിനെയും കടലിനെയും കൽപ്പിക്കുന്നു, അവ ശാന്തമാകുന്നു. ഓരോ രോഗിയെയും സ്പർശനത്താലോ വാക്കാലോ സൗഖ്യമാക്കുന്നു, മരിച്ചവരെ ഉയിർപ്പിക്കുന്നു, വെള്ളത്തിന് മീതെ നടക്കുന്നു, ആയിരങ്ങളെ അതിശയകരമായി പോറ്റുന്നു. ഈ അത്ഭുതങ്ങൾ കേവലം ശക്തിപ്രകടനം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പിശാചിന്റെ അധികാരത്തിന് കീഴിലായിരുന്ന ലോകത്തെ വിമോചിപ്പിക്കാൻ വന്ന കർത്താവിന്റെ ദൈവീക അധികാരത്തിന്റെയും ദൈവരാജ്യത്തിന്റെ വരവിന്റെയും അടയാളങ്ങളാണ്.

ശിഷ്യത്വത്തെയും അതിന്റെ കഷ്ടനഷ്ടങ്ങളെയും മർക്കോസ് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. തന്നെ അനുഗമിക്കാനും സകലവും ഉപേക്ഷിക്കാനും തന്റെ ക്രൂശെടുത്ത് പിന്തുടരാനും യേശു ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. "തന്റെ ജീവനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അതിനെ കളയും; എന്റെയും സുവിശേഷത്തിന്റെയും നിമിത്തം തന്റെ ജീവനെ കളയുന്നവനോ അതിനെ രക്ഷിക്കും" (മർക്കോസ് 8:35). സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് വിശ്വാസികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കഷ്ടാനുഭവത്തിലൂടെയും ആത്മത്യാഗത്തിലൂടെയുമുള്ള ഈ ശിഷ്യത്വ പാത നമ്മുടെ ചരിത്രപരമായ പീഡാനുഭവങ്ങളുമായി ആഴത്തിൽ സംവദിക്കുന്നു.

സുവിശേഷത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗവും കർത്താവിന്റെ കഷ്ടാനുഭവത്തെക്കുറിച്ചാണ് വിവരിക്കുന്നത് (അധ്യായം 11-16). ഗെത്സെമനിലെ വേദന, ഒറ്റിക്കൊടുക്കൽ, വിചാരണകൾ, ചമ്മട്ടിയടി, ക്രൂശീകരണം, മരണം എന്നിവയ്ക്ക് മർക്കോസ് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ക്രൂശിലെ യേശുവിന്റെ മരണം കേവലം പരാജയമല്ല, മറിച്ച് ശതാധിപൻ ഏറ്റുപറഞ്ഞതുപോലെ അവിടുന്ന് ദൈവപുത്രനാണെന്ന വലിയ വെളിപ്പെടുത്തലിന്റെ നിമിഷമാണ്.

ക്രൈസ്തവ കലകളിലും ഐക്കണുകളിലും നാല് സുവിശേഷകരെയും എസെക്കിയേൽ പ്രവാചകന്റെ ദർശനങ്ങളിലും (എസെക്കിയേൽ 1:10) വെളിപാട് പുസ്തകത്തിലും (വെളിപാട് 4:7) വിവരിച്ചിട്ടുള്ള നാല് ജീവികളാലാണ് പ്രതീകാത്മകമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിനെ "സിംഹം" ആയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

വിശുദ്ധ മർക്കോസിനെ സിംഹമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ട്. ഒന്നാമതായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുവിശേഷം ആരംഭിക്കുന്നത് വിജനമായ മരുഭൂമിയിൽ നിന്നാണ്—"മരുഭൂമിയിൽ വിളിച്ചുപറയുന്നവന്റെ ശബ്ദം: കർത്താവിന്റെ വഴി ഒരുക്കുവിൻ" (മർക്കോസ് 1:3). മരുഭൂമിയിലെ രാജാവായ സിംഹം ഈ തുടക്കത്തെ ആഴത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാമതായി, സിംഹം രാജപദവിയെയും ശക്തിയെയും അധികാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം യേശുവിന്റെ അധികാരത്തെ (Exousia) ഊന്നിപ്പറയുന്നു. മൂന്നാമതായി, പുരാതന വിശ്വാസമനുസരിച്ച് സിംഹക്കുട്ടികൾ ജനിക്കുമ്പോൾ മൃതപ്രായരായിരിക്കും എന്നും മൂന്ന് ദിവസത്തിന് ശേഷം പിതാവായ സിംഹം അവയുടെ മേൽ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോൾ അവ ജീവൻ പ്രാപിക്കുമെന്നും കരുതിയിരുന്നു—മൂന്നാം നാളിലെ ക്രിസ്തുവിന്റെ പുനരുത്ഥാനത്തിന് ഇത് ഒരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.

സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് ഐക്കണുകളിൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിനെ താടിയുള്ള പക്വതയുള്ള ഒരാളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം സുവിശേഷ ഗ്രന്ഥമോ ചുരുളോ കയ്യിലേന്തിയിരിക്കും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരികിൽ ഒരു സിംഹം ഉണ്ടായിരിക്കും. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ചിറകുകളുള്ള സിംഹമായും ഇതിനെ ചിത്രീകരിക്കാറുണ്ട്. ചിറകുകൾ സ്വർഗ്ഗീയതയെയും സിംഹം ഭൗമീക ശക്തിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതായത് മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം ഭൂമിക്കെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നു.

സഭാ ചരിത്രത്തിൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായ നേട്ടം അദ്ദേഹം ഈജിപ്തിലെ അലക്സാണ്ട്രിയയിൽ സുവിശേഷം അറിയിക്കുകയും അവിടെ സഭ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്. അപ്പസ്തോലിക പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, എ.ഡി. 60-കളിൽ പൗലോസിനോടും പത്രോസിനോടും കൂടെയുള്ള തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് മർക്കോസ് അലക്സാണ്ട്രിയയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടത്. അലക്സാണ്ട്രിയ അക്കാലത്ത് റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരവും വിജ്ഞാനത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും കേന്ദ്രവുമായിരുന്നു.

മർക്കോസ് അലക്സാണ്ട്രിയയിൽ എത്തിയതിനെക്കുറിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. നഗരകവാടത്തിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെരുപ്പിന്റെ വാർ പൊട്ടിപ്പോയി. അത് നന്നാക്കാനായി അനാനിയോസ് (Anianus) എന്ന ഒരു ചെരുപ്പുകുത്തിയുടെ അടുത്ത് അദ്ദേഹം ചെന്നു. ചെരുപ്പ് തുന്നുന്നതിനിടയിൽ അനാനിയോസിന്റെ കയ്യിൽ സൂചി തറച്ച് അദ്ദേഹം വേദനകൊണ്ട് "ഹെയോസ് ഹോ തിയോസ്" (Heis ho Theos - ദൈവം ഏകനാകുന്നു) എന്ന് നിലവിളിച്ചു. അവിശ്വാസിയായ ഒരാളിൽ നിന്ന് ഈ വാക്ക് കേട്ട മർക്കോസ് ഉടനെ തന്നെ ആ മുറിവ് സൗഖ്യമാക്കുകയും അനാനിയോസിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിനും സുവിശേഷം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. അനാനിയോസ് ആയിരുന്നു മർക്കോസിന്റെ അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ആദ്യത്തെ മാമോദീസാ മുങ്ങിയ വിശ്വാസി. പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തെ മർക്കോസ് അലക്സാണ്ട്രിയയുടെ രണ്ടാമത്തെ മെത്രാനായി വാഴിച്ചു.

മർക്കോസ് അലക്സാണ്ട്രിയയിൽ സഭയെ ശക്തമായി സംഘടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം അവിടെ ഒരു ദൈവശാസ്ത്ര പാഠശാല (Catechetical School of Alexandria) സ്ഥാപിച്ചതായും പാരമ്പര്യമുണ്ട്. പിൽക്കാലത്ത് ക്ലെമന്റ്, ഒറിഗൻ തുടങ്ങിയ മഹാരഥന്മാരായ ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഈ സ്കൂൾ ലോകത്തിന് നൽകി. ഈജിപ്തിലെ പ്രാദേശിക ജനതയായ കോപ്റ്റുകൾക്കിടയിൽ സുവിശേഷം അതിവേഗം പടർന്നു. അങ്ങനെ മർക്കോസ് അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ പാത്രിയർക്കീസ് സിംഹാസനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ പാത്രിയർക്കീസുമായിത്തീർന്നു. ഇന്നും കോപ്റ്റിക് ഓർത്തഡോക്സ് പാത്രിയർക്കീസ് "വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ സിംഹാസനത്തിന്റെ പാത്രിയർക്കീസ്" എന്ന തലക്കെട്ട് വഹിക്കുന്നു.

സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അലക്സാണ്ട്രിയൻ സഭയുമായുള്ള ബന്ധം ചരിത്രപരമായും ദൈവശാസ്ത്രപരമായും അത്യന്തം ഗൗരവമുള്ളതാണ്. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ക്രിസ്തുശാസ്ത്ര തർക്കങ്ങളിൽ അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ വിശുദ്ധ കൂറിലോസും അന്തോഖ്യയിലെ വിശുദ്ധ സേവേറിയോസും ഒരേ വിശ്വാസമാണ് പങ്കുവെച്ചത്. ഇന്നും ഓറിയന്റൽ ഓർത്തഡോക്സ് കുടുംബത്തിലെ സഹോദരി സഭകളായി നാം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിനെ വന്ദിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ സഭയുടെ തന്നെ വേരുകളെയും അപ്പസ്തോലിക ഐക്യത്തെയുമാണ് നാം ആഘോഷിക്കുന്നത്.

അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ സുവിശേഷത്തിന്റെ വളർച്ച അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന വിജാതീയരെയും വിഗ്രഹാരാധകരെയും പ്രകോപിപ്പിച്ചു. എ.ഡി. 68-ൽ ഈസ്റ്റർ ദിനത്തിൽ (അന്ന് സെറാപ്പിസ് ദേവന്റെ ഉത്സവവുമായി ഒത്തു വന്നിരുന്നു) ക്രോധാവേഷത്തിലായ ജനക്കൂട്ടം മർക്കോസ് പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പള്ളിയിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറി. അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴുത്തിൽ ചരട് ചുറ്റി നഗരത്തിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചു. "സിംഹത്തെ വലിച്ചിഴച്ച് കൊണ്ടുപോകുക" എന്ന് അവർ പരിഹാസത്തോടെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.

ആ അത് രാത്രി അദ്ദേഹത്തെ കാരാഗൃഹത്തിലടച്ചു. അവിടെ വെച്ച് കർത്താവ് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ധൈര്യപ്പെടുത്തുകയും സ്വർഗ്ഗീയ കിരീടം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത ദിവസം വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ വലിച്ചിഴച്ചു. കഠിനമായ വേദന സഹിച്ച അദ്ദേഹം കർത്താവിന് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് തന്റെ ആത്മാവിനെ ദൈവകരങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിച്ചു. എ.ഡി. 68 ഏപ്രിൽ 25-നായിരുന്നു ആ ധീരമായ രക്തസാക്ഷിത്വം.

വിശ്വാസികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശുദ്ധ ശരീരം അടക്കം ചെയ്തു. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മെനസ് (Menas) എന്ന പേരിൽ ചില വെനീസ് വ്യാപാരികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ വെനീസിലേക്ക് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി. ഇന്ന് വെനീസിലെ വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ പ്രശസ്തമായ ബസിലിക്കയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1968-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ പത്തൊമ്പതാം ശതാബ്ദി വേളയിൽ പോപ്പ് പോൾ ആറാമൻ തിരുശേഷിപ്പുകളുടെ ഒരു ഭാഗം കോപ്റ്റിക് സഭയ്ക്ക് വിട്ടുകൊടുത്തു. ഇന്ന് അത് കെയ്‌റോയിലെ വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ കത്തീഡ്രലിൽ വന്ദിക്കപ്പെടുന്നു.

സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ദൈവശാസ്ത്ര വീക്ഷണത്തിൽ വിശുദ്ധ മർക്കോസിന് സവിശേഷമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഒന്നാമതായി, പരാജപരാജയപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിക്ക് ദൈവകൃപയാൽ എത്രമാത്രം ഉയരാൻ കഴിയും എന്നതിന് അദ്ദേഹം മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. പൗലോസ് ഉപേക്ഷിച്ച ആ യുവാവ് പിൽക്കാലത്ത് പൗലോസിന് തന്നെ "പ്രയോജനമുള്ളവനായി" തീർന്നു. പശ്ചാത്താപത്തെയും പുനരുദ്ധാരണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള സഭയുടെ ഉപദേശത്തിന് ഇത് വലിയ കരുത്ത് നൽകുന്നു.

രണ്ടാമതായി, അപ്പസ്തോലിക സാക്ഷ്യവും ലിഖിത തിരുവെഴുത്തും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മർക്കോസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുവിശേഷം സഭയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത് എന്നും സഭയോടൊപ്പം വായിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ് എന്നും മർക്കോസ് തെളിയിക്കുന്നു. മൂന്നാമതായി, അലക്സാണ്ട്രിയൻ സഭയുമായുള്ള നമ്മുടെ ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം മർക്കോസാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാക്ഷ്യം നമ്മുടെ വിശ്വാസ ഐക്യത്തെ വിളിച്ചോതുന്നു.

നമ്മുടെ ആരാധനാക്രമങ്ങളിൽ (തുബ്ദേൻ) സുവിശേഷകന്മാരെ സ്മരിക്കുമ്പോൾ വിശുദ്ധ മർക്കോസും വന്ദിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പരിശുദ്ധ കുർബാനയുടെ മധ്യത്തിലുള്ള മധ്യസ്ഥ പ്രാർത്ഥനകളിൽ "വിശ്വാസത്തിന്റെ മുദ്രയോടുകൂടി നമ്മെ പിരിഞ്ഞുപോയി സമാധാനത്തിന്റെ ഉറക്കത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന" വിശുദ്ധരിൽ മർക്കോസും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വിശുദ്ധ മർക്കോസിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ആധുനിക വിശ്വാസികൾക്ക് പല കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനുണ്ട്. ഒന്നാമതായി, പരാജയങ്ങൾ അവസാനമല്ല. നിങ്ങൾ ആത്മീയമായി വീണുപോയവരോ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയവരോ ആണെങ്കിൽ മർക്കോസിലേക്ക് നോക്കുക. ദൈവകൃപയ്ക്ക് നിങ്ങളെ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. രണ്ടാമതായി, എളിമയുള്ള സേവനം. പത്രോസിന്റെ നിഴലിൽ നിൽക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ രേഖപ്പെടുത്താനും മർക്കോസ് തയ്യാറായി. പ്രശസ്തിയേക്കാൾ സത്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയാണ് പ്രധാനം.

മൂന്നാമതായി, മിഷൻ പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ആവേശം. യെരൂശലേമിൽ നിന്ന് റോമിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് ഈജിപ്തിലേക്കും മർക്കോസ് സഞ്ചരിച്ചു. സുവിശേഷം ലോകത്തിന്റെ അറ്റത്തോളം എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹം പ്രയത്നിച്ചു. സഭ ഇന്ന് മിഷൻ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. നാലാമതായി, രക്തസാക്ഷിത്വത്തിനുള്ള സന്നദ്ധത. ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള വിശ്വസ്തതയ്ക്കായി ജീവൻ നൽകാനും അദ്ദേഹം തയ്യാറായി. പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിശ്വാസം മുറുകെ പിടിക്കാൻ ഇത് നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു.

വിശുദ്ധ മർക്കോസ് സുവിശേഷകൻ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ സ്മരണയിൽ വിശ്വസ്തനായ ദാസനായും, പക്വത പ്രാപിച്ച ശിഷ്യനായും, അപ്പസ്തോലിക സാക്ഷിയായും എന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. പത്രോസിന്റെ വത്സല പുത്രൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം തന്റെ സുവിശേഷത്തിലൂടെ ക്രിസ്തുവിന്റെ വിജയകരമായ സാക്ഷ്യത്തെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.

സകല വിശുദ്ധന്മാരുടെയും കൂട്ടായ്മയിൽ മർക്കോസ് ശ്ലീഹാ തന്റെ ശുശ്രൂഷ തുടരുന്നു. സുവിശേഷത്തിന്റെ സത്യത്തിനായി തന്റെ രക്തം ചിന്തിയ അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗീയ മഹത്വത്തിൽ ക്രിസ്തുവിനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു. നമ്മുടെ സഭയ്ക്കായും, പീഡനങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന എല്ലാ ക്രൈസ്തവർക്കായും അദ്ദേഹം ദൈവസന്നിധിയിൽ മധ്യസ്ഥത അണയ്ക്കുന്നു.

നമുക്ക് ഇപ്രകാരം പ്രാർത്ഥിക്കാം: "വിശുദ്ധ അപ്പസ്തോലനും സുവിശേഷകനുമായ മർക്കോസേ, കർത്താവിന്റെ വിശ്വസ്ത ദാസനും പത്രോസിന്റെ പ്രിയ പുത്രനുമായവനേ, ഞങ്ങളുടെ രക്ഷയുടെ സുവിശേഷം ഞങ്ങൾക്കായി സംരക്ഷിച്ചവനേ, ഈജിപ്തിൽ സഭ സ്ഥാപിച്ചവനേ, ധീരമായി രക്തസാക്ഷിത്വം വഹിച്ചവനേ—കരുണയുള്ള ദൈവത്തിന്റെ മുൻപിൽ ഞങ്ങൾക്കായി അപേക്ഷിക്കണമേ. ഞങ്ങൾ വിശ്വാസത്തോടെ സുവിശേഷം കൈക്കൊള്ളുവാനും, പരാജയങ്ങൾക്ക് ശേഷം കരുത്തോടെ ഉയർത്തേഴുന്നേൽക്കുവാനും, പീഡകളിൽ ധൈര്യം കാണിക്കുവാനും അങ്ങ് ഞങ്ങൾക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കണമേ. ആമ്മീൻ."